Dergi Yönetimi Kalite Politikası

Çocuk ve Gençlik Psikolojisi Dergisi (ÇGPD), bilimsel yayıncılık süreçlerini bilimsel nitelik, editoryal bağımsızlık, etik bütünlük, şeffaflık, tarafsızlık, zamanında işlem ve sürekli iyileştirme ilkeleri doğrultusunda yürütmeyi taahhüt eder.

1. Temel Kalite İlkeleri

ÇGPD dergi yönetiminde bilimsel kalite, editoryal bağımsızlık, tarafsızlık, şeffaflık, gizlilik, hesap verebilirlik ve sürekli iyileştirme ilkelerini benimser.

• Bilimsel kalite: Yayımlanan çalışmaların özgün, yöntemsel olarak yeterli, etik açıdan uygun ve derginin amaç ve kapsamıyla uyumlu olması.
• Editoryal bağımsızlık: Makaleler hakkındaki kararların yalnızca bilimsel ve editoryal ölçütlere dayanması.
• Tarafsızlık ve eşitlik: Çalışmaların yazarların kişisel, kurumsal veya coğrafi özelliklerinden bağımsız olarak değerlendirilmesi.
• Şeffaflık: Dergi politikalarının ve editoryal süreçlerin açık biçimde yayımlanması.
• Gizlilik: Başvuru, hakemlik ve editoryal süreçlerde elde edilen bilgilerin korunması.
• Hesap verebilirlik: Görev, yetki ve sorumlulukların açık biçimde tanımlanması.
• Sürekli iyileştirme: Dergi performansının düzenli olarak değerlendirilmesi ve süreçlerin geliştirilmesi.

2. Editoryal Bağımsızlık

Yayıncı, kurum, sponsor, reklamveren veya başka herhangi bir kişi ya da kuruluş bireysel makalelere ilişkin editoryal kararları yönlendiremez.

Bir editörün yazar, ortak yazar, çalışma arkadaşı veya başka bir nedenle çıkar çatışması bulunduğu bir makalenin değerlendirme süreci, ilgili editörün sürece katılmayacağı şekilde başka bir yetkili editör tarafından yürütülür.

3. Editoryal Ön Değerlendirme

Dergiye gönderilen çalışmalar hakem değerlendirmesine alınmadan önce editoryal ön değerlendirmeden geçirilir.

Hakem değerlendirmesine uygun bulunmayan çalışmalar gerekçesi belirtilerek dış değerlendirmeye gönderilmeden yazara iade edilebilir veya reddedilebilir. Ön değerlendirme ölçütleri tüm başvurulara tutarlı biçimde uygulanır.

4. Hakemlik Sürecinin Kalite Güvencesi

Hakemlik süreci derginin bilimsel kalite güvencesinin temel bileşenidir. ÇGPD’de değerlendirmeye alınan araştırma ve derleme makaleleri, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakemin yer aldığı çift kör hakemlik sürecine tabi tutulur.

Hakem seçiminde özellikle aşağıdaki ölçütler dikkate alınır:

• Konu alanı uzmanlığı,
• Akademik yetkinlik,
• Tarafsızlık,
• Çıkar çatışmasının bulunmaması,
• Önceki hakemliklerin niteliği ve zamanında tamamlanması.

Hakemlerden bilimsel, gerekçeli, yapıcı ve saygılı değerlendirme sunmaları beklenir. Uygun uzmanlığa sahip olmayan, sürekli geciken veya bilimsel açıdan yetersiz değerlendirme yapan hakemlerin yeniden görevlendirilmesi sınırlandırılabilir.

5. Editoryal Kararlarda Tutarlılık

Kabul, düzeltme veya ret kararları; araştırmanın bilimsel niteliği, yöntemsel yeterliliği, bulguların güvenilirliği, literatüre katkısı, etik uygunluğu, hakem değerlendirmeleri ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğu dikkate alınarak verilir.

Benzer nitelikteki başvurulara benzer değerlendirme standartlarının uygulanması gözetilir. Editoryal kurul gerektiğinde karar süreçleri ve uygulamalar arasındaki tutarlılığı gözden geçirir.

6. Zamanında ve Etkin Süreç Yönetimi

ÇGPD, bilimsel niteliği düşürmeden editoryal süreçlerin gereksiz gecikmelerden kaçınılarak yürütülmesini amaçlar.

Gecikme yaşanan süreçler belirlenerek editoryal iş akışı, hakem havuzu veya görev dağılımında gerekli iyileştirmeler yapılır. Olağan dışı gecikmelerde yazarların bilgilendirilmesi esastır.

7. Etik ve Araştırma Bütünlüğü

Bilimsel ve editoryal kalite, yayın etiğinden ayrı değerlendirilmez. Başvurular gerektiğinde etik kurul ve bilgilendirilmiş onam, intihal ve yinelenen yayın, yazarlık ve katkı, veri bütünlüğü, çıkar çatışması, yapay zekâ kullanımı ve hakemlik sürecinin manipülasyonu açısından incelenebilir.

8. Şeffaflık ve Erişilebilirlik

Derginin amaç ve kapsamı, editoryal kurulu, hakemlik modeli, yayın etiği politikası, açık erişim ve lisans koşulları, ücret politikası, yapay zekâ politikası, şikâyet ve itiraz süreçleri ile iletişim bilgileri web sitesinde açık ve güncel biçimde yayımlanır.

Dergi web sitesi ve yayın süreçleri mümkün olduğunca anlaşılır, erişilebilir ve kullanıcı odaklı biçimde yürütülür.

9. Şikâyet, İtiraz ve Geri Bildirimler

Yazarlar, hakemler ve okuyucular editoryal süreçlere, kararlara veya yayımlanmış içeriklere ilişkin görüş, itiraz veya şikâyetlerini dergi editörlüğüne iletebilir.

Başvurular tarafsız biçimde, mümkün olan en kısa sürede, çıkar çatışması yaratmayacak kişiler tarafından ve ilgili dergi politikaları ile yayın etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir.

Bir editörün doğrudan taraf olduğu bir itiraz veya şikâyet, mümkün olduğunca başka bir editör veya yetkili kurul tarafından ele alınır.

10. Yayın Sonrası Kalite Güvencesi

Derginin kalite sorumluluğu makalenin yayımlanmasıyla sona ermez. Yayımlanan bir makaleyle ilgili hata, etik sorun veya bilimsel bütünlük şüphesi bildirildiğinde konu değerlendirilir.

Amaç, yayımlanmış bilimsel kayıtların doğruluğunu ve güvenilirliğini korumaktır.

11. Performans İzleme ve Sürekli İyileştirme

ÇGPD, dergi yönetiminin etkinliğini değerlendirmek amacıyla uygun performans göstergelerini düzenli olarak izler.

• Başvuru sayısı ve eğilimleri,
• Ön değerlendirme ve hakemlik süreleri,
• Kabul ve ret oranları,
• Hakem davetlerinin yanıtlanma ve tamamlama durumu,
• Yayımlama süreleri,
• Yayınların görüntülenme ve indirilme verileri,
• Etik sorun ve şikâyetler,
• Yazar, hakem ve okuyucu geri bildirimleri.

Elde edilen bulgular editoryal kurul tarafından değerlendirilerek ihtiyaç halinde süreç, politika, rehber, iş akışı veya görev dağılımında iyileştirme yapılır.

12. Editoryal Kurulun Gelişimi

Derginin bilimsel alanını temsil eden nitelikli ve aktif bir editoryal kurulun sürdürülmesi kalite güvencesinin bir parçasıdır.

Editoryal kurulun uzmanlık alanlarının kapsamla uyumu, bilimsel yeterliliği, görev ve sorumluluklara katılımı ile ulusal ve uluslararası çeşitliliği belirli aralıklarla değerlendirilir.

Editör ve hakemlerin güncel yayın etiği, araştırma bütünlüğü, hakemlik ve akademik yayıncılık uygulamalarına ilişkin bilgi ve farkındalıklarının geliştirilmesi desteklenir.

13. Kalite Taahhüdü

Bu politika, derginin performansı, paydaş geri bildirimleri, teknolojik gelişmeler ve uluslararası bilimsel yayıncılık standartlarındaki değişiklikler doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilir.